طبق آمار به دست آمده زنان بیش از مردان به سردرد دچار می شوند. البته تحقیقات حاکی از آن است که سردردهای ناشی از فشار عصبی در زنان بیشتر است. زنان سه برابر مردان به سردرد از نوع میگرن مبتلا می شوند و مردان نیز ۶برابر زنان به سردرد(خوشه ای)گرفتار می شوند.
سردردهای خوشه ای در طی چند روز متوالی در یک ساعت معین رخ می دهد. این نوع سردرد معمولاً یک طرفه است و با علایمی مانند قرمزی چشم، افتادگی پلک و آبریزش بینی همراه است. استرس، نور بیش از حد و مصرف برخی از غذاها دربروز این سردرد مؤثر است.
میگرن که نوع دیگری از انواع سردرد است با دردهای تپنده همراه بوده و به آرامی رخ می دهد. درد یک طرفه بوده و در ناحیه گیجگاهی احساس می شود. البته در برخی ازافراد دو طرفه است. در مواقع تشدید درد، فرد ممکن است با اختلال گفتاری و یا بینایی مواجه باشد.
-قبل از بلوغ پسران بیش از دختران و بعد از آن، دختران بیش از پسران به سردردهای میگرنی دچار می شوند که متخصصان تأثیرات هورمونی را در این مورد دخیل می دانند. شایع ترین عامل شروع میگرن در زنان دوران قاعدگی است. البته سردرد قبل از قاعدگی با سردرد زمان قاعدگی متفاوت است. سردرد قبل از قاعدگی، از سه تا هفت روز مانده به شروع قاعدگی ایجاد می شود و با شروع قاعدگی تقریباً بهبود می یابد. ولی این سردرد در خانم های مبتلا به سردرد دوران قاعدگی در تمام طول دوران خونریزی و گاهی سه روز پس از آن ادامه می یابد.
گفتنی است گریه بیش ازحد،اضافه وزن کاذب ،خستگی،تمایل به خوردن غذا از جمله علایمی به شمار می روند که به همراه سردرد در برخی خانم ها ایجاد می شود. متخصصان اظهار می دارند رژیم غذایی مناسب و ورزش تأثیر بسیار زیادی در کاهش علایم فوق دارد و در برخی مواقع نیز می توان ضمن مشورت با پزشک با مصرف دارو درد را کاهش داد.
-خانم های مبتلا به میگرن در دوران بارداری با دردهای شدیدی مواجه اند که اغلب در سه ماهه اول بیشتر احساس می شود. از آن جایی که در دوران بار داری مصرف دارو باید محدود باشد، این افراد ممکن است شرایط سختی را متحمل شوند. البته در اکثر موارد، در سه ماهه دوم و سوم بارداری دردها کاهش می یابد.
-برخی خانم های مبتلا به میگرن در دوران پس از زایمان به دردهای شدید میگرنی دچار می شوند. مطالعات حاکی از آن است که شیردهی به کاهش درد و یا بهبود کامل آن بسیار کمک می کند. البته این بهبودی در خانم ها متفاوت است حتی ممکن است سردرد در حاملگی دوم خانم مبتلا به میگرن نسبت به حاملگی اول متفاوت بوده و فرد با افزایش درد و یا کاهش درد مواجه باشد. بهتر است خانم های مبتلا به میگرن قبل از اقدام به بارداری با پزشک مشورت نموده و روش های کنترل غیر دارویی را پیش بگیرند. توجه داشته باشید هرگز در دوران بارداری و شیردهی خودسرانه از دارو استفاده نشود.
-یائسگی دوران دیگری از زندگی خانم هاست. در اکثر خانم ها ورود به دوره یائسگی دو یا سه طول می کشد. در این دوره (دوره پیش از یائسگی)تغییرات بیولوژیکی و هورمونی ایجاد شده در بدن زنان، موجب کاهش استروژن و تثبیت آن می شود. خانم ها در دوران یائسگی واکنش های مختلفی نشان می دهند. برخی از خانم ها با حمله های شدید میگرن در دوره پیش یائسگی مواجه می گردد. ولی در اکثر خانم ها با کمی دقت و توجه یائسگی دوران خوشی را برای خانم ها به همراه دارد.
تحقیقات نشان می دهد مصرف داروهای پیش گیری کننده و مسکن و کنترل رژیم غذایی و دوری از عوامل استرس زا در کنترل دردهای میگرنی در تمام دوران زندگی مؤثر است.
نکته
-در برخی از خانم ها مصرف داروهای جلوگیری از بارداری موجب تشدید علایم میگرن می گردد که به نوسانات هورمونی در اثر مصرف این دارومربوط می شود.
-در اکثر موارد مراجعه به موقع نزد پزشک و مصرف دارو و رعایت نکات مهم تغذیه ای به پیش گیری و یا کنترل درد کمک می کند.
آن چه بسیار مهم است این که تغذیه نامناسب در تشدید میگرن بسیار تأثیر دارد.لذا افراد مبتلا به این بیماری باید به برخی از نکات توجه داشته باشند. در زیر به اختصار به چند نکته هم اشاره می شود:
-وعده های غذایی را کم حجم انتخاب کنید. تا حد ممکن تعداد وعده های بیشتر با حجم کمتر مصرف نمایید.
-توجه داشته باشید که استفاده از شکلات، مرکبات، برخی از فرآورده های شیری، غذاهای نمک اندود شده، بادمجان، کنسرو ماهی، نمک، آلوقرمز، گوجه فرنگی و غذاهای حاوی ادویه باعث تشدید سردرد می شود.
-مصرف بعضی از میوه ها و سبزی جات از جمله آب تره، شاهی، جعفری، سیر، رازیانه و نیز مغز بادام، آناناس و گیلاس مفید است.
-در طول روز از میان وعده مناسب استفاده شود.
-مصرف گیاهان دارویی مانند بابونه، اکلیل ماهی، سنبل الطیب و نعناع کوهی مفید است.
-توصیه می شود مواد حساسیت زا را در خود شناسی کنید و از مصرف آن ها خودداری نمایید.
-در صورت تمایل به نوشیدن چای، آن را کم رنگ کنید.
علاوه بر موارد مهم تغذیه ای، رعایت یک سری نکات دیگر نیز حائز اهمیت است که در زیر آمده است:
-از مصرف خودسرانه داروخودداری شود.
-در موقع احساس سردرد، استراحت لازم است. بنابراین از انجام حرکات و فعالیت زیاد خودداری شود؛ در غیر این صورت علایم تشدید می شود.
-از عطر و ادکلن تا حد ممکن استفاده نشود.
-در صورت قرار گرفتن در معرض نور خورشید از عینک آفتابی استفاده شود.
از حضور در اماکن شلوغ و هم چنین خیلی گرم خودداری شود.
-ضمن مشورت با پزشک، از داروهای مؤثر در کاهش درد استفاده شود.
-از استحمام طولانی مدت و نیز استفاده از آب خیلی داغ خودداری گردد.
-از استرس دوری شود؛ به اثبات رسیده است که استرس در بروز و یا تشدید میگرن مؤثر است.
-توصیه می شود در شبانه روز به مقدار کافی بخوابید.
تاریخ: 23 اسفند 1388 
