تاریخ: 18 شهريور 1388 بازدید: 328 بار

بسمه تعالی







تعریف جمعیت: (Demo).1
مجموعه انسانها، حیوانات، گیاهان و یا عناصر متمایزی که حداقل در یک صفت مشترک باشند را جمعیت گویند.
جمعیت شناسی: (Demography).2
بررسی ساختار جمعیت از نظر تعداد، تولد، مرگ، سن، مهاجرت و ازدواج میباشد.
پدیده های حاکم و اصلی در جمعیت شناسی: 1. تعداد 2. سن و جنس 3. توزیع جغرافیایی



* رشد جمعیت: تفاضل میزان خام مرگ از میزان خام تولد بر حسب درصد را رشد جمعیت گویند. (R=Ratio)

* انواع رشد جمعیت:
خفيف (زیر 5/. درصد) متوسط (5/. تا 1درصد) سریع (1 تا 5/1درصد)
بسیار سریع: (5/1 تا 2درصد) و رشد جمعيت انفجاري (بيشتر از 5/2 درصد)






cognitionمراحل گذار جمعیت از نظر شناختی یا







دلایل کاهش مرگ ومیر
از بین رفتن عوامل طبیعی ازبین برنده جمعیت (سیل و زلزله
مبارزه همگانی در برابر کلیه بیماریهای واگیردارمثل وباوطاعون
بهبود فناوری تولید، توزیع و نگهداری
پیشرفتهای بدست آمده در زمينه پزشکی و حشره‌كشها و داروها و
توسعه اجتماعی و آگاهی مردم
كمك بين‌المللي در هنگام وقوع حوادث غيرمترقبه

عوامل اثرگذار بر باروری
در کشورهای پیشرفته 30% از خانم هاا ازدواج نمیکنند
در کشورهای روبه توسعه 100% زنها ازدواج میکنند
. سن ازدواج در کشورهای پيشرفته 20 تا 25 سال و در كشورهاي روبه توسعه حدود 15 سال میباشد
سن بلوغ در کشورهای پیشرفته 17 تا 18 سال و در كشورهاي جهان سوم و روبه توسعه حدود 10 تا 12 سال میباشد
دوره مشترک: زمانی که زن و شوهر با هم ازدواج میکنند ولی بچه نداشته باشند را دوره مشترک میگویند
كشورهاي پیشرفته: 5 سال كشورهاي روبه توسعه: 1 سال
فاصله بين زايمان‌ها در كشورهاي پيشرفته 3 تا 6 سال و در كشورهاي روبه توسعه 1 تا 2 سال است
پایین بودن استانداردهای زندگی با افزایش موالید همبستگی دارد
وضعیت تغذیه با میزان باروری همبستگی منفی دارد
سطح سواد و زنان با تعداد فرزندان آنها رابطه معکوس دارد.
آداب و سنن اجتماعي و اعتقاد به داشتن فرزندي از جنس خاص در كشورهاي روبه توسعه بيشتر است.
طبقات اجتماعي در كشورهاي روبه توسعه تمايز يافته‌تر است.
در دسترس بودن وسايل تنظيم خانواده
جايگاه زن در اجتماع و كودك و اشتغال زنان ودیگر

اندازه گیریهای اساسی در باروری:


میزان خالص تجدید نسل: (N.R.R)
تعداد دخترانی که یک دختر تازه به دنیا آمده با فرض ثابت بودن میزانهای خام مرگ و اختصاصی سني باروری در طول دوره بارآوری به شرط ادامه حیات خواهد زائید


میزان ناخالص تجدید نسل: (G.R.R)
عبارت است از تعداد دخترانی که یک زن ازدواج کرده با فرض ادامه الگوی کنونی باروری در طول دوره بارآوری خواهد زائید.



نکته: تجدید نسل يعني تعداد دخترانی که یک زن می‌زاید.











مشکلات ناشی از رشد جمعیت

اثر به منابع غذایی
شاخص اصلي منابع غذايي در هر كشور = = سرانه زمین قابل کشت


. سازمان كشاورزي و مواد غذايي در سال 2000 اعلام نموده FAO
كمبود كالري در مردم جهان (قند و چربي )25درصد
كمبود پروتئين در مردم جهان (گوشت)60درصد
كاهش سرانه زمين قابل كشت =كاهش منابع غذايي



اثر بر بعد خانوار
تعريف بعد خانوار: تعداد افرادی که شرعاً، قانوناً و عرفاً و .... 6 ماه از سال را بر سر یک سفره غذا میخورند.



اثر بر آموزش و پرورش
کلیه عواملی که به هر دلیلی زمینه را برای آموزش و پرورش فراهم کرده و بهتر میسازند پرورش گویند.
* به همان درصدی که جمعیت افزایش پیدا میکند بایستی به کارکنان آموزش، فضای آموزشي و وسایل آموزشي اضافه شده تا استانداردهای آموزش و پرورش در سطوح قبلي باقی بماند.

اثر بر وضعيت مسکن:
استاندارد مسکن به ازای هر چهار نفر یک واحد مسکونی اختصاص پیدا میکند.
* كشور ايران ساليانه حدود 2.000.000 مولود دارد كه 500.000 واحد مسكوي مي‌خواهند!



اثر بر وضعیت اشتغال:



* در كشور ايران ساليانه 800.000 نفر متقاضي كار به جامعه اضافه مي‌شود.

اثر بر شهرنشینی
از سال 2000 تا سال 2015 حدود 5/1 ميليارد به جمعيت شهرنشين دنيا اضافه مي‌شود
پیامدهای مهاجرت
بروز رفتارهای ضد اجتماعی

1. عدم تطبیق فرهنگ
2. عدم تطبیق زبان
3. عدم تطبیق محیط

تخطی از قانون و افزايش اختلالات روانی به دليل: (مغایرت آموزشهای سنتی و آموزشهای جدید)

اثر بر توسعه اقتصادی:
رشد و توسعه اقتصادی: 1. تشکیل سرمایه سرمایه گذاری تولیدی
2. دگرگونی اجتماعی سرمایه گذاری جمعی
شرکتهای تعاونی نظارت دولت الزامی است
کل سرمایه جامعه

مهمترین عامل رشد و توسعه اقتصادی هر جامعه سرانه سرمايه است

جمعیت کارگران توسعه اقتصادی ارتباط مستقیم با سرانه سرمایه دارد

در کشور ایران به ازای هر 1% رشد جمعیت 3% تا 4% سرمایه گذاری اضافی را می طلبد تا استانداردهای زندگی ثابت بماند.


اثر بر توزیع سنی و جنسی
جمعیتی که بیش از دو پنجم آن زیر 15 ساله ها باشند جوان گويند
جمعیتی که بیش از 10% بالای 65 ساله‌ها باشند سالخورده گويند
* تعریف هرم سنی:
نمایش دیداری توزیع سنی و جنسی جمعیت را گویند.
انواع هرم سنی:



اثر بر منابع طبیعی
انواع منابع طبيعي 1. تجدید پذیر: (آب، اقیانوس، جنگل....)
2. تجدید ناپذیر: (سوختهای فسیلی مانند نفت و زغال سنگ)


اثر بر محیط زیست
1. زباله: (هر آمریکايي 4000 برابر وزن خود زباله تولید میکنند و از سویی دیگر 90% این زباله ها بازیافت میشوند.)
(اروپا 970 برابر – كشورهاي روبه توسعه 150 برابر)
آلودگي محيط زيست زباله‌ها بيشتر R
2. آلاینده ها:
پدیده گلخانه‌ای: آلاینده های محیط زیست هاله ای را دور محیط میسازند در نتیجه تبادل هوا نمی شود ولی تشعشعات نور خورشید همچنان هست که در نتیجه فضای زیر هاله هوا را بشدت گرم میشود

اثر بر آب آشامیدنی:
درصدی از مردم جهان که از آب آشامیدنی سالم محرومند=31درصد
سیاستهای جمعیتی: مجموعه تدابیر و قوانین دولتها برای کنترل جمعیت را گویند.
اهداف:
کمک مالی به خانواده ها
حمایت از کودکان بی سرپرست
نظارت بر مهاجرت (جلوگیری از فرار مغزها)
حمایت از سالمندان (امید به زندگی برای جوانان)
بهبود نسل
کنترل موالید

تنظيم خانواده:
يك روش انديشه و زندگي داوطلبانه كه بر مبناي آگاهي و بينش و تصميم گيري مسئولانه توسط افراد زن و مرد بخاطر ارتقاء تندرستي خانواده مي‌باشد و از اين رو در توسعه اجتماعي كشور سهم موثري دارد.
تنظيم خانواده به مبناي تهديد مواليد نمي‌باشد.
ميزان حفاظت زوجين: Couple Protection Rate (C.P.R)
عبارت است از درصد زنان و مرداني كه واجد شرايط جلوگيري از بارداري مي‌باشند و همچنين از يك يا چند وسيله جلوگيري از بارداري استفاده مي‌كنند و بطور كارساز از به دنيا آوردن بچه جلوگيري مي‌شود.

اگر: (R=0) رشد جمعيت صفر N.R.R =1 C.P.R=%60
J محورهاي تنظيم خانواده در ايران:
آموزش
ü آموزش‌هاي چهره به چهره
ü كارگاه‌ها و بازآموزي‌ها
ü كلاس درس تنظيم خانواده
ü مبادله اطلاعات با اساتيد خارج از كشور
تهيه وسايل متنوع پيشگيري
تحقيقات در مورد شاخص‌ها
نظارت و ارزيابي

* خصوصيات بهترين روش پيشگيري:
1. بي‌خطر باشد 2. مؤثر باشد 3. پذيرفتني باشد 4. ارزان باشد
5. برگشت پذير باشد 6. اجراي ساده داشته باشد 7. مستقل از آميزش جنسي باشد 8. به اندازه كافي دراز مدت باشد
9. كمترين سرپرستي پزشكي را نياز داشته باشد.
& بهترين روش براي هر كس متفاوت و با توجه به شرايط موجود مي‌باشد.


* روش‌هاي پيشگيري:
فاصله گذاري: به هر نحو ممكن بين تخمك و اسپرم فاصله ايجاد شود.
ايجاد مانع
وسايل داخل رحمي (IUD)
روش‌هاي هورموني
روش‌هاي پس از باروري
روش‌هاي متفرقه

پاياني (Terminal)
بستن لوله‌ها (دائمي): 1. مردان: (بستن لوله دِف‍‍‍ِران) – (Vasectomy)
2. زنان: (بستن لوله‌هاي رحمي) (Tubectomy) TL
Jروش‌هاي پيشگيري:
فاصله گذاري:
a. ايجاد مانع: 1. فيزيكي:
i. كاندوم
ii. ديافراگم مهبلي
iii. اسفنج مهبلي
2. شيميايي
* كاندوم: (در زبان سانسكريت به معناي غلاف و پوشش است) شناخته‌شده‌ترين، پرمصرف‌ترين و فراوان‌ترين وسيله جلوگيري از بارداري است.
ü نكات:
1. كاندوم بايد دور از نور، حرارت و رطوبت باشد.
2. توجه به تاريخ مصرف: Expire Date=EXP
3. هواي نوك كاندوم تخليه شود.
4. كاندوم بايد تا انتهاي آلت را بپوشاند.
5. دور از دسترس اطفال نگهداري شود.
ü مزاياي كاندوم:
1. ارزان
2. در دسترس بودن آن
3. عدم نياز به نظارت پزشكي
4. جلوگيري از بيماري‌هاي آميزشي (هپاتيت، ايدز، سفليس، سوزاك)
5. بدون عوارض جانبي
6. كاهش تحريك پذيري نوك آلت
7. جلوگيري از حساسيت بعضي زنان نسبت به مني همسر
ü معايب: استفاده نامنظم مردان از اين وسيله
ü ضريب شكست كاندوم: (12% زن سال)
ü هرگاه يك‌صد زوج در طي يك‌سال از يك وسيله جلوگيري استفاده كنند تعداد موارد خطا را ضريب شكست گويند.

* ديافراگم مهبلي:
حداقل بايد شش ساعت در محل بماند.
كرم اسپرم كش مي‌خواهد.
كارمند بهداشتي آموزش ديده
ضريب شكست 9/1% زن سال است.

ü مزايا: 1. بدون عوارض 2. قابل اطمينان
ü معايب: 1. روزانه بايد تعويض شود 2. كارمند بهداشتي نياز دارد
3. در صورت ماندن زياد شوك سمي مي‌دهد 4. كاربرد آن در زنان چاق سخت است.
* اسفنج مهبلي: هنوز در ايران وارد نشده است.
2. شيميايي:
روش‌هاي شيميايي: 1. كف 2. كرم 3. شياف 4. نوار حل شدني(Cfilm)
ü عوارض: 1. عفونت ادراري 2. عفونت دريچه‌هاي قلبي (بعلت عوارض كاربرد چنداني ندارد)

J تاريخچه IUD:
وسايل داخل رحميIUD = Intra Uterin Device
IUD:
1. غير پزشكي – نسل اول – از جنس پلي اتيلن – حلقه ليپس لوپ (LippsLoop)
2. پزشكي
v IUD مسي
v IUD هورموني
1. پِروژستراسِرت
2. لوونِرژسترول
مزاياي IUD مسي نسبت به IUD‌هاي نسل اول:
1. كمتر بودن ميزان خروج خودبخودي 2. كمتر بودن عوارض مانند درد و خونريزي
3. آسان بودن جايگذاري 4. تحمل توسط زنان نزائيده
5. كارايي بيشتر 6. امكان استفاده پس از بارداري
ضريب شكست IUD = 3% تا 5% زن‌سال
ü مكانسيم اثر:
1. جلوگيري از تخمك گذاري
2. جلوگيري از لانه گزيني
گروه‌هاي چهارگانه IUD:
استفاده از وسايل جلوگيري از بارداري را به 4 گروه تقسيم كرده‌اند: سازمان بهداشت جهاني = WHO اول: هيچ محدوديتي ندارند (هيچ ضرري ندارد)
دوم: مزايا بيشتر از مضرات است (بهتر است استفاده شود)
سوم: مضرات بيشتر از مزايا است (بهتر است استفاده نشود)
چهارم: خطرات ناپذيرفتني دارد (نبايد استفاده شود)
ü گروه اول:
1. زناني كه چهارهفته يا بيشتر از زايمان آنها گذشته است. 2. سقط در سه ماهه اول 3. سن بيست سال و بيشتر
4. زنان سيگاري 5. فشار خون (مسي) 6. ديابت و يا ديابت بارداري (مسي)
7. ترومبوز (لخته) سياهرگهاي عمقي DVT 8. واريس 9. آمبولي ريه
10. جراحي بزرگ با بي‌حركتي درازمدت (مسي) 11. كم‌خوني ماهيچه‌هاي قلبي (مسي) 12. سكته مغزي‌ (مسي)
13. بيماري‌هاي دريچه قلبي (بدون عوارض) 14. افزايش چربيهاي خون (مسي) 15. سردرد خفيف و شديد (مسي)
16. خونريزي نامنظم و غيرشديد 17. بيماري‌هاي خوش‌خيم پستان 18. سابقه سرطان پستان در خانواده (مسي)
19. بيماري‌هاي دستگاه زردآبي (كيسه صفرا) 20. سرطان پستان (مسي) 21. تومورهاي كبدي (مسي)
22. سرطان دهانه رحم در مرحله استمرار (مسي) 23. سيروز خفيف 24. مبتلايان به هپاتيت B (مسي)
25. سابقه كُلِستازيس (سنگ كيسه صفرا) (مسي) 26. حاملان هپاتيت B (اختلال در آنزيم‌هاي كبدي)
27. چاقي 28. بيماري‌هاي تيروئيد 29. تالاسمي (هورموني)
30. كم‌خوني فقر آهن (هورموني) 31. قاعدگي دردناك (هورموني) 32. صرع (تشنج)
33. سل لگني 34. تومورهاي خوش‌خيم تخمدان 35. سابقه جراحي لگن

Cفشار خون نرمان 120 بر روي 80 ميلي متر جيوه و فشار خون غيرنرمال بالاتر از 140 بر روي 90 ميلي متر جيوه مي‌باشد.

ü گروه دوم:
1. كمتر از 48 ساعت پس از زايمان (مسي) 2. سن كمتر از بيست سال 3. فشار خون بيشتر از 180 بر روي 110 (هورموني)
4. ديابت (هورموني) 5. سردرد شديد (هورموني) 6. كم‌خوني ماهيچه قلب در مرحله شروع (هورموني)
7. بيماري‌هاي دريچه قلب با عوارض (هورموني) 8. سرطان تخمدان 9. توده تشخيص داده نشده پستان (هورموني)
10. سرطان دهانه رحم (هورموني) 11. خونريزي نامنظم شديد 12. HIV مثبت (هورموني)
13. سابقه كُلِستازيس (هورموني) 14. تالاسمي (هورموني) 15. كم خوني فقر آهن (هورموني)
16. قاعدگي دردناك (دِيسْمِنوره) (هورموني)

ü گروه سوم:
1. 48 ساعت اول پس از زايمان (هورموني) 2. 48 ساعت تا چهارهفته پس از زايمان 3. مبتلا به ايدز
4. سرطان پستان در مرحله شروع (هورموني) 5. كم‌خوني ماهيچه قلبي در مرحله استمرار (هورموني)6. خطر ابتلا به بيماري‌هاي آميزشي
7. بيماري‌هاي التهابي لگن در مرحله استمرار 8. HIV مثبت (مسي) 9. مبتلا به هپاتيت B (هورموني)
10. سيروز شديد (هورموني) 11. تومورهاي كبدي (هورموني) 12. بيماري‌هاي خوش‌خيم جفت
13. سل لگني در مرحله استمرار

ü گروه چهارم:
1. بارداري 2. عفونت لگني پس از زايمان 3. سقط عفوني
4. خونريزي با علت نامشخص (مسي) 5. سرطان پستان در مرحله استمرار (هورموني) 6. بيماري‌هاي بدخيم جفت
7. ابتلاي به بيماري‌هاي آميزشي 8. سرطان دهانه رحم در مرحله شروع 9. بيماري‌هاي التهابي لگن در مرحله شروع
10. ناهنجاري‌هاي آناتومي رحم 11. سل لگني در مرحله شروع

زمان جايگزاري IUD:
1. پس از زايمان
§ بلافاصله
§ چهار تا هشت هفته پس از زايمان
2. پس از سقط در سه ماهه اول
3. پس از اطمينان از عدم بارداري (پس از قاعدگي)

نكات و عوارض IUD (ده مورد)
1. افزايش خونريزي (بخصوص مسي) كه به مرور كم مي‌شود.
2. درد ناشي از گرفتگي ماهيچه‌هاي ناحيه كمر
3. بيماري‌هاي التهابي لگن
i.
فقط در كساني كه:بيماري‌هاي آميزشي دارند.
ii. همبستر‌هاي متعدد دارند.
§ علائم:
1. ترشح واژن 2. درد و سفتي لگن
3. خونريزي غيرعادي 4. تب و لرز
4. خارج شدن خودبخودي IUD
1. در چند هفته نخست جايگذاري
2. در هنگام قاعدگي
5. سوراخ شدن رحم (يك بر روي نهصد) به علت نقص در هنگام جايگذاري
6. بارداري (بارداري با IUD چهار برابر احتمال كودك نارس را افزايش مي‌دهد).
7. بارداري خارج از رحمي EP
a.
شيوع EP:بدون IUD 8/0%
b. با IUD 3 تا 4%
* علائم بارداري خارج از رحمي:
1. درد پايين شكم 2. خونريزي تيره و كم از واژن
8. بارداري پس از خارج كردن IUD : 70% تا يك‌سال پس از خارج كردن IUD بچه‌دار مي‌شوند.
9. مرگ و مير (ميرايي) يك بر روي يكصد هزار
·
فقط به علت:سقط عفوني
· حاملگي خارج رحمي
10. گم شدن نخ IUD
ü
دو احتمال را مطرح مي‌كند:خارج شدن IUD
ü سوراخ شدن رحم


J وسايل هورموني جلوگيري از بارداري:
* هورمون‌هاي صناعي:
استروژن: اتينيل استراديول + مسترانول
پروژسترون:
پرگنان‌ها منسوخ شده است.
گونان لوونرژسترول
اوستران نوراتي استرون و پروژستاژن

J انواع قرص‌هاي خوراكي (جلوگيري از بارداري):
1. قرص‌هاي تركيبي COC
21 عددي. پس از پايان قاعدگي شروع مي‌شود.HD : مقدار پروژسترون آن بيشتر است.
LD
2. قرص‌هاي فازي (تقليد از سيكل قاعدگي . 2 يا 3 فازي است.)
3. قرص‌هاي متناوب خوراكي. (16-14 روز استروژن + 7 روز پروژستاژن (به‌علت افزايش شيوع سرطان رحم منسوخ شده است).
4. قرص‌هاي فقط پروژستروني POP (هر روز خورده شده و فقط پروژسترون دارد)
5. قر‌ص‌هاي پس از آميزش


گروه‌هاي چهارگانه COC
J گروه اول: براحتي مي‌توانند استفاده شوند.
بيشتر از 21 روز از زايمان گذشته و به كودك شير نمي‌دهند.
سقط 3. ديابت بارداري 4.سن كمتر از 40 سال
5. سردرد خفيف 6. ابتلاي به بيماري‌هاي التهابي لگن 7. خونريزي نامنظم با علت مشخص
8. سرطان تخمدان 9. بيماري‌هاي خوش‌خيم پستان 10. سابقه سرطان پستان در خانواده
11. ابتلاي به بيماري‌هاي آميزشي 12. HIV مثبت 13. حاملان هپاتيت
14. چاقي 15. صرع 16. سابقه بارداري خارج رحمي (EP)
17. بيماري‌هاي تيروئيد 18. سابقه بيماري‌هاي جفت 19. كم‌خوني فقر آهن
20. سل لگن 21. واريس 22. ديس منوره (قاعدگي دردناك)

J گروه دوم: كمي ضرر دارد ولي مزاياي آن بيشتر است.
زنان شيرده كه 6 ماه يا بيشتر از زايمان آنها گذشته است. 2. 40 سال و بيشتر
3. ديابت 4. كمتر از 35 ساله كه كمي سيگار مي‌كشد
5. ضايعات دريچه‌اي قلب بدون عوارض 6. سردرد شديد بدون نشانه‌هاي عصبي
7. توده تشخيص داده نشده پستان 8. بيماري‌هاي دستگاه صفراوي پس از جراحي
9. سابقه سرطان دهانه رحم 10. سابقه سنگ كيسه صفرا
11. تالاسمي و كم‌خوني‌ها 12. فشار خون تا مرز 160 بر روي 100
J گروه سوم: بهتر است استفاده نشود (مضرات آن بيشتر است)..
1.زنان شيرده در 6 هفته تا 6 ماه پس از زايمان 2. كمتر از 21 روز از زايمان گذشته و در زنان غير شيرده
3. كمتر از 35 ساله سيگاري زياد 4. فشار خون تا مرز 180 بر روي 110
5. افزايش چربي‌هاي خون 6. سيروز خفيف
7. خونريزي نامنظم رحمي با شك به بدخيمي 8. سابقه سرطان پستان بدون علامت
9. ابتلاي به بيماري‌هاي كيسه صفرا 10. مصرف داروهاي ضد تشنّج

J گروه چهارم: نبايد استفاده شود و مطلقاً ممنوع است. * مهم
1.زنان شيرده در 6 هفته نخست پس از زايمان 2. مسن‌تر از 35 ساله سيگاري زياد
3. فشار خون بيشتر از 180 بر روي 110 4. سيروز شديد
5. ديابت همراه عوارض 6. ترومبوز سياهرگ‌هاي عمقي
7. آمبولي ريه 8. جراحي با بي‌حركتي دراز مدّت
9. سابقه بيماري‌هاي كم‌خوني ماهيچه قلبي 10. سكته مغزي
11. ضايعات دريچه‌اي قلب با عوارض 12. سردرد شديد با نشانه‌هاي عصبي
13. سرطان پستان 14. تومورهاي خوش‌خيم و بدخيم كبدي



قرص‌هاي POP (فقط پروژستروني)
موارد مصرف:
1. گروه چهارم COC 2. بالاي 45 ساله غير سيگاري 3. بالاي 35 ساله سيگاري
4. قند و ديابت 5. چاقي 6. فشار خون
7. ميگرن و سردرد 8. دوران شيردهي

موارد منع مصرف: * مهم
1. در معرض خطر بيماري‌هاي قلب عروقي 2. خونريزي رحمي با علّت نامشخص
3. احتمال بارداري 4. بيماري‌هاي جفت در گذشته نزديك
5. سابقه EP (حاملگي خارج رحمي) 6. كيست‌هاي كاركردي تخمدان
7. آدنوم كبد (تومور خوش‌خيم) 8. نگراني رواني بيش از حد نسبت به مصرف قرص

عوارض POP:
1. خونريزي نامنظم رحمي 2. درد و سفتي پستان در شروع درمان

J تركيبات آهسته رهش (آهسته رها شونده در خون):
1. آمپول‌هاي تزريقي
1. دپومدروكسي پروژسترون استات (DMPA). هر سه ماه يك‌بار استفاده مي‌شود. (mg 150)
2. نوراتي استرون آنانات (Net-en) در شش ماهه اول هر دو ماه يك‌بار و در ادامه هر سه ماه يك‌بار استفاده مي‌شود.
* تزريق بايد عضلاني و عميق باشد.
* محل تزريق را نبايد ماساژ داد (طول مدت اثر كم خواهد شد.)
* اثرات جانبي و عوارض مانند POP مي‌باشد.

* موارد منع مصرف: * مهم
1. تومورهاي پستان 2. سرطان دستگاه تناسلي (تخمدان، رحم، ....)
3. خونريزي با علت نامشخص تا زمان مشخص شدن علت 4. احتمال بارداري

2. قرص‌هاي كاشتني (نورپلانت) اندازه = mm4/3 × mm 4/2
* در اين روش بازو را شكاف داده بصورتي كه خون جاري نشود و سپس يك تا شش قرص را زير پوست قرار مي‌دهند. (فرد نبايد به مدت يك هفته استحمام كند تا قرص‌ها جذب شوند).
* ضريب شكست: 2/0 تا 3/1 % زن سال (مانند آمپول‌هاي تزريقي مي‌باشد).
* كارايي موثر تا 18 ماه و حداكثرتا 5 سال (پس از 5 سال الزاماً بايد خارج شود).
* موارد مصرف و عوارض مانند pop مي‌باشد. + عفونت محل كاشت.
ü مكانيسم اثر:
1. تضعيف تخمك‌گذاري
2. كاهش ترشح مخاط رحم
3. كاهش فعاليت آندومتر
ü موارد منع مصرف نورپلانت * مهم
1. مصرف داروهاي ضد انعقاد 2. خونريزي با علت نامشخص رحم
3. احتمال بارداري 4. مبتلا به بيماري‌هاي سلّولي كبد
* زمان جاي‌گذاري: پس از قاعدگي
* حاملگي با نورپلانت بي‌خطر است ولي بايستي حتماً در بارداري خارج شود..
* برگشت باروري با نورپلانت:
پس از خارج كردن قرص‌ها:
1. 40% در مدت 3 ماه
2. 76% در مدت 1 سال
3. 90% در طي دو سال باردار مي‌شوند.

* برگشت باروري با َآمپول‌هاي تزريقي
1. پس از قطع تزريق 92 تا 97% طي 24 ماه پس از قطع تزريق باردار مي‌شود. (3 تا 8% مابقي بيش از 24 ماه جهت بارداري طول خواهد كشيد.)

* روش‌هاي پس از آميزش:
1. دو عدد قرص HD و تكرار آن 12 ساعت بعد.
عوارض: تهوع، استفراغ، خونريزي رحمي، درد شديد و سفتي سينه‌ها، سردرد شديد)
* تا 72 ساعت مي‌توان از اين روش استفاده كرد.
2. IUD مسي: تا 5 روز پس از آميزش محافظت نشده مي‌توان استفاده نمود.


* مقاربت منقطع: (شخص از خروج مني جلوگيري مي‌كند).
ü ضريب شكست: 30% زن‌سال
ü كم كردن لذت جنسي
ü احتمال ابتلا به تورم پروستات را زياد مي‌كند.
ü بروز اختلالات رواني
28 14 7 - 5 0
18 12 خونريزي* مقاربت ريتميك: (هماهنگي با سيكل قاعدگي).

J تعيين زمان تخمك‌گذاري:
1. دماي پايه بدن B.B.T (روز تخمك‌گذاري 5/0 درجه سانتيگراد زياد مي‌شود. = 5/37 درجه)
2. ترشحات مخاطي واژن و رحم

- 5
وسط سيكل x = + 7 فرمول: (نبايد رابطه جنسي آزاد باشد)

شرط: 1. سيكل قاعدگي منظم ماهيانه
2. ثابت بودن تعداد روزها در سه ماهه گذشته
J شيردهي و بارداري: (2% خانمها درزمان شيردهي باردار مي‌شوند).
قانون بلاژيو: (شرايطي كه يك زن در دوران شيردهي بايد داشته باشد تا باردار نشود).
1. قاعده نشدن
2. شيردهي كامل به كودك بدون غذاي كمكي
3. شش ماه اول پس از زايمان

J روزهاي پاياني (Terminal)
بستن لوله‌ها (دائمي و غيرقابل برگشت): 1. مردان: (بستن لوله دِف‍‍‍ِران) – (Vasectomy)/ مراكز بهداشتي
2. زنان: (بستن لوله‌هاي فالوپ) (Tubectomy) / اتاق عمل
* شرايط:
1. بطور قطع بچه نمي‌خواهند.
2. منطبق با فرهنگ باشد.
3. سن مرد بين 50-25 سال باشد.
4. سن زن بيش از 45 سال نباشد.
5. حداقل دو فرزند زنده داشته باشند.
6. در صورتي كه سه فرزند زنده داشته باشند شرايط سني الزامي نيست.
7. آگاهي و بينش كامل داشته باشند.

* عوارض توبكتومي:
1. پيري زودرس 2. آرتروز مفاصل 3. شكستگي استخوان‌ها
* محاسن وازكتومي:
1.مؤثرتر 2. عوارض كمتر 3. هزينه كمتر 4. آسان‌تر
5. مدت زمان عمل كمتر 6. بدون نياز به تجهيزات پيشرفته پزشكي

J گروه‌هاي چهارگانه توبكتومي و وازكتومي:
A: بدون محدوديت
C: احتياط نياز دارد
D: تأخير تا انجام اصلاح
S: مراكز ويژه پيشرفته
* گروه‌هاي چهارگانه توبكتومي:
گروه A:
1. كمتر از 7 روز پس از زايمان 2. بيش از 42 روز پس از زايمان
3. شيردهي 4. ديابت بارداري ..............

گروه C:
1. فشار خون 160 بر روي 100 به بالا 2. ديابت
3. سابقه كم‌خوني ماهيچه قلب 4. بيماري‌هاي دريچه‌اي قلب بدون عوارض
5. سرطان پستان 6. بيماري‌هاي التهابي لگن
7. سيروز خفيف 8. تومورهاي كبدي
9. چاقي 10. كم‌كاري تيروئيد
11. كم‌خوني فقر آهن (هموگلوبين بين 10-7 و در صورتي كه كمتر از 7 باشد جزو گروه D مي‌باشد)
12. فتق ديافراگم بيماري‌هاي كليوي

گروه D: *مهم
1. پس از زايمان بين روز هفتم تا روز 42 2. تب زايمان (تب ناشي از عفونت رحمي)
3. خونريزي پس از زايمان بيش از cc500 4. جراحي بزرگ با بي‌حركتي درازمدت
5. عفونت موضعي پوست شكم 6. بيماري‌هاي تنفسي حاد
7. عفونت‌هاي معده‌اي و روده‌اي

گروه S:
1. فشار خون بالاتر از 180 بر روي 110 2. بيماري‌هاي دريچه‌اي قلب با عوارض
3. كم‌كاري تيروئيد 4. اختلال انعقاد خون
5. بيماري‌هاي تنفسي مزمن 6. فتق نافي يا جداره شكم (ديافراگم)




* گروه‌هاي چهارگانه وازكتومي:
گروه A:
همه موارد را شامل مي‌شود. (آزاد)

گروه C:
1. آسيب قبلي به پوست بيضه 2. واريكوسل (واريس عروق بيضه)
3. هيدروسل (ورم بيضه) 4. ديابت
5. كريپتدوكريدسم (بيضه پنهاني)

گروه D:
1. عفونت پوست بيضه 2. عفونت معده‌اي، روده‌اي
3. توده در بيضه

گروه S:
1. فتق 2. اختلال انعقاد خون 3. ايدز