Deprecated: mysql_escape_string(): This function is deprecated; use mysql_real_escape_string() instead. in /home/drmoheb/domains/drmohebbati.com/public_html/engine/classes/mysqli.class.php on line 151 وب سایت دکتر حسن محبتی
 
 
 
تیغ دو دم جذب سرمایه خارجی
  تاریخ: 31 شهريور 1395 بازدید: 1524 بار

تیغ دو دم جذب سرمایه خارجی

بازار حدودا ۸۰ میلیونی ایران جایی نیست که شرکت‌‌های خارجی به راحتی از آن بگذرند. حالا که ماجرای برجام ظاهرا شرایط را کمی شبیه ۱۰ سال پیش کرده حداقل در بخش خودرو حرف‌های‌ زیادی در مورد قراردادهای همکاری با تولیدکنندگان خارجی وجود دارد.
الگوی سرمایه‌گذاری
سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم (FDI=foreign direct investment) در وهله اول و بیش از هر چیز در ارتباط با فعالیت شرکت‌های چندملیتی (multinational corporation) فهمیده می‌شود. مهم‌ترین تمایز شرکت‌های چندملیتی با دیگر انواع سازمان آن است که شرکت‌های چندملیتی با استفاده از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی فعالیت‌های دارای ارزش افزوده را در بیش از یک کشور کنترل می‌کنند. امروزه قدرت مالی شرکت‌های چندملیتی آنقدر زیاد است که بسیاری نقش آنها در معادلات سیاسی را همچون بازیگران کلاسیک این عرصه درنظر می‌گیرند. مقوله‌ای که پرداختن به آن به فرصت جداگانه‌ای نیاز خواهد داشت. گفتنی است که از ۱۰۰ شرکت برتر چندملیتی ۹۱ نمونه آنها از آمریکا، اروپا و ژاپن و تنها ۷ عدد از کشورهای در حال توسعه هستند.FDI اصطلاحی اقتصادی است که به سرمایه‌گذاری ورای مرزهای یک کشور اشاره می‌کند. کلمه «مستقیم» در عبارت سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری، یا حضوری فیزیکی دارد و یا در قالب تاسیس شرکت انجام می‌شود در حالی‌که سرمایه‌گذاری غیرمستقیم شامل خرید بدهی خارجی، وام‌ها و سرمایه‌گذاری در بازار سهام است. در نتیجه FDI به دلیل حضور و ایجاد سرمایه گذاری فیزیکی در کشور مقصد از ثبات بیشتری برخوردار است و به دلیل اینکه این حضور فیزیکی اغلب شامل سرمایه‌گذاری در دارایی‌های بهره‌ور مانند ساختمان، تکنولوژی و نیروی انسانی می‌شود ترک و رها کردن آن اغلب پرهزینه است، نکته‌ای که مدیران پژو در مصاحبه‌های خود بسیار بر آن تاکید کرده‌اند و بسیار امیدوارند که ایران مجددا به ورطه تحریم‌هایی نیفتد که شرکت‌های خارجی را مجبور به عقب‌نشینی از بازار این کشور می‌کند.
نرخ جذب سرمایه
جریان گردش سرمایه در سال‌های اخیر به گونه‌ای بوده که کشورهای درحال توسعه نسبت به کشورهای توسعه‌یافته از میزان کمتری از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی استفاده کرده‌اند. بالاترین نرخ جذب سرمایه توسط کشورهای درحال توسعه در سال‌های اخیر سال ۲۰۰۸ بوده که این کشورها توانستند ۳۶ درصد جریان جهانی را جذب کنند. ضمن آنکه از بین این کشورها نیز شش کشور برزیل، چین، هنگ‌کنگ، هند، مکزیک و سنگاپور حدودا ۵۰ درصد این جریان مالی را در سال‌های اخیر جذب کرده‌اند.همچنین سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم همواره به معنی سرمایه‌گذاری بهره‌ور و تازه نیست که با نام سرمایه‌گذاری دست‌نخورده (greenfield) شناخته می‌شود. روش مرسوم دیگر ادغام و تملک (Mergers And Acquisitions – M&A) است که از مرسوم‌ترین روش‌های ورود به کشور میزبان در سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم است. در این روش شرکت خارجی دست به خرید شرکت داخلی می‌زند. در این حالت تنها پول به کشور مقصد منتقل می‌شود و نه سرمایه‌گذاری می‌شود و نه استخدام چندانی صورت می‌گیرد.
جذب نقذینگی
علی‌رغم تمام نکاتی که در خصوص جزییات گردش سرمایه جهانی وجود دارد، و در حالی که برخی از سفارتخانه‌های ایران به علت عدم توجه و نبود منابع مالی، عملا تعطیل شده‌اند، سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم مهم‌ترین منبع دریافت پول جدید برای کشورهای در حال توسعه است. (ایران به دلیل آنکه جزء کشورهای صادرکننده سوخت است و صادرات سوخت وزنی بیش از ۲۰ درصد صادرات کل کشور است طبق طبقه‌بندی سازمان ملل و البته تبصره صادرکنندگی سوخت، جزو کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود) همچنین وجود تحریم‌های اقتصادی و انزوای سیاسی اقتصادی ایران در سال‌های اخیر کشورمان را بیش از همیشه تشنه منابع مالی جدید کرده است.حسن روحانی وعده داده که در سال‌های آتی ۵۰ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب خواهد کرد. یعنی بیش از عدد تجمعی ۱۵ سال گذشته که حدود ۴۰ میلیارد دلار بوده است. امری که با توجه به روند سال‌های گذشته (نمودار فوق) حتی دوران پیش از تحریم‌های گسترده اقتصادی نیز بسیار دشوار خواهد بود و نیاز به اصلاحات زیادی اقتصادی خواهد داشت.
دورنمای کسب و کار در ایران
سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم در صورت فقدان قواعد لازم تنها محملی برای سود شرکت‌های خارجی فراهم می‌کند. نحوه ورود شرکت‌ها، نحوه و میزان درآمد دولت از سرمایه‌گذاری‌های انجام شده، ساختار شرکت‌های داخلی، انتقال تکنولوژی، آموزش کارشناسان داخلی و توسعه دانش در کشور از جمله کلیدی‌ترین مواردی است که باید مد نظر راست‌ترین دولت اقتصادی بعد از انقلاب اسلامی قرار گیرد. رشد اقتصادی از طریق اتصال به بازار جهانی تنها با رفع موانع بین‌المللی به دست نخواهد آمد.سرمایه‌گذاری خارجی مستقیم را باید بخشی از فرآیند جهانی‌شدن و اتصال به بازارهای جهانی دانست. با این حال شرایط ایران در این زمینه کمی متناقض به‌نظر می‌رسد. متناقض از این جهت که تنها رفع تحریم‌ها و خواست دولت برای اتصال به بازار جهانی کافی نیست. نحوه به کارگیری نیروی انسانی، عدم انسجام در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، نبود آمار شفاف و اطلاعات عملکردی صحیح، ساختار شرکت‌های داخلی که موجب موانع جدی حقوقی و کارکردی است و … نیز باید اصلاح شوند. به عنوان مثال بسیاری شرکت‌ها ساختارهای پیچیده دولتی-خصوصی دارند همچنین ایران به لحاظ شاخص‌های مرسوم نظام نولیبرال در جهان نیز در وضعیت خوبی نیست.رتبه ۴۸ برای آغاز یک کسب و کار جدید، رتبه ۱۳۷ برای سهولت راه‌اندازی کسب و کار و رتبه ۷۷ در شاخص آزادی‌های اقتصادی کار را برای دولت و سرمایه‌گذاران خارجی سخت خواهد کرد. هرچند بیست و ششمین بازار مصرفی دنیا آنقدر جذاب هست که در همین فاصله کوتاه پس از برجام نیز بیش از ۱۶ شرکت را پای میز مذاکره با ایران بیاورد.


ادامه مطلب  نظرات (2)